SẢN XUẤT XỈ TITAN Ở VIỆT NAM

1.Một số thông tin:
 Ở Việt Nam hiện nay có 5 nhà máy sản xuất xỉ titan. Hầu hết các nhà máy luyện quặng tinh titan sa khoáng, chỉ có một nhà máy luyện quặng quặng tinh gốc. Tất cả các nhà máy đều áp dụng công nghệ lò điện hồ quang hở hoặc bán kín, hầu hết điện cực tự thiêu kết, có một nhà máy dùng điện cực graphit. Tất cả đều dùng chất hoàn nguyên là than cốc nhập của Trung Quốc hoặc của Việt Nam, dùng nhựa đường làm phụ gia đóng vai trò tạo vòm. Hầu hết các nhà máy đều có thiết bị thu bụi xuất xứ từ Trung Quốc, nhưng do dùng nhựa đường trong phối liệu và do đặc tính thiết bị thu bụi chưa phù hợp nên môi trường khí lò chưa an toàn. Do thiết bị và công nghệ lạc hậu nên bộc lộ một số nhược điểm:
-Tổn thất nhiệt lớn, chi phí điện năng cao( khoảng 2700-2800KWh/tấn xỉ)

- Công việc thu bụi và xử lý khí lò khó khăn hợn, dễ gây ô nhiễm môi trường

- Sử dụng than cốc làm chất hoàn nguyên là không thích hợp với công nghệ luyện xỉ titan vì hàm lượng tro và lưu huỳnh trong than cốc cao(8-12% tro, 0,5-0,6%S). Những tạp chất này đi vào xỉ, làm giảm chất lượng của xỉ, giảm hàm lượng TiO₂, làm tăng hàm lượng lưu huỳnh( xỉ luôn luôn lớn hơn 0,05%S).

- Do hàm lượng S cao nên không thể bán cho khách hàng có nhu cầu sản xuất que hàn cao cấp giá cao(nếu xỉ đạt TiO₂ ≥93%, S<0,04% có thể bán cao hơn  giá xỉ bình thường 400USD/tấn xỉ)

- Khi dùng than cốc, nhựa đường thì hầu như phải nhập ngoại, nên làm giảm hiệu quả kinh tế và khó  chủ động sản xuất
Dưới đây là một số hình ảnh về các nhà máy luyện xỉ titan của Việt Nam

 

 

2. Một số nhận xét về công nghệ luyện xỉ titan tại Việt Nam hiện nay

1) Áp dụng công nghệ luyện xỉ titan để chế biến sâu bước đầu quặng titan là phù hợp với hoàn cảnh Việt Nam và xu thế chung của thế giới vì:

-    Vốn đầu tư ban đầu không lớn. Sản phẩm có giá trị gia tăng lớn so với quặng đầu và có khả năng xuất khẩu, độ rủi ro không cao; thiết bị không phức tạp như công nghệ chế biến sâu; dây chuyền thiết bị ngắn gọn hơn công nghệ sản xuất rutil nhân tạo.

-    Tất cả sản phẩm luyện đều là thương phẩm, hầu như không có phế thải. Sản phẩm gang được luyên thành thép, dễ tiêu thụ ở thị trường trong nước. Sản phẩm xỉ titan xuất khẩu và cung cấp cho thị trường sản xuất que hàn trong nước.

-    Công nghệ luyện xỉ titan không quá phức tạp, có thể tự nghiên cứu R–D hoặc nhập thiết bị và nhận chuyển giao công nghệ. Trong khi đó công nghệ sản xuất rutil nhân tạo còn khó thực hiện ở Việt Nam do nhiều lý do, trong đó có vấn đề bảo vệ môi trường và bản quyền công nghệ…

-    Công nghệ luyện xỉ titan thích hợp cho xử lý quặng titan gốc Cây Châm vì thu được cả các nguyên tố quý cộng sinh Ta, Nb, V.

-    Hiện nay nhu cầu nhập nguyên liệu đầu vào cho sản xuất pigment bắt đầu tăng, xỉ titan nói chung là tăng, đặc biệt xỉ titan clorua tăng mạnh so với các nguyên liệu khác như rutil, rutil nhân tạo, có thể tăng đến 35% trong năm 2012. Cho nên sản phẩm xỉ titan có nhiều thuận lợi tiêu thụ trên thị trường thế giới.

2) Những tồn tại trong sản xuất xỉ titan ở Việt Nam hiện nay

Công nghệ và thiết bị luyện xỉ titan đều nhập từ Trung Quốc thuộc thế hệ thứ nhất, tuy có cải tiến nhưng đó là thế hệ sơ khai nên bộc lộ nhiều nhược điểm:

-    Thiết bị lạc hậu: Luyện trong lò hồ quang hở, điện cực tự thiêu, không điều khiển tự động, hệ thống thu bụi và xử lý khí thải kém. Do chỉ áp dụng công nghệ luyện một giai đoạn, không tận thu được nhiệt dư khí thải của lò, vì vậy chi phí điện năng còn cao (2800-2900KWh/tấn xỉ).

-    Tính chủ động trong sản xuất bị hạn chế vì chất hoàn nguyên là than cốc và chất kết dính là nhựa đường đều phải nhập từ Trung Quốc.

-    Dùng chất hoàn nguyên là than cốc có hàm lượng tro và lưu huỳnh cao, nên hiện nay hàm lượng lưu huỳnh trong xỉ còn rất cao (0,06-0,07%S), không thể dùng làm que hàn cao cấp(yêu cầu nhỏ hơn hoặc bằng 0,04%S).

-    Như vậy nếu dùng xỉ titan để sản xuất pigment và titan xốp (theo nhu cầu thị trường hiện nay) thì hàm lượng CaO và MgO còn cao và để sản xuất que hàn thì hàm lượng lưu huỳnh và phôt pho cũng còn cao, chưa đạt yêu cầu. Đối với thị trường nước ngoài thì yêu cầu chất lượng càng khắt khe hơn. Hiện nay trên thế giới các công ty sản xuất pigment có xu hướng nhập nguyên liệu đầu vào là xỉ titan nâng cao và xỉ titan clorua. Yêu cầu sản phẩm này phải có hàm lượng TiO₂ phải ≥ 95% (đối với xỉ nâng cao), ≥85%(đối với xỉ clorua) và hàm lượng các tạp chất như: S, CaO, SiO₂, Al₂O₃… phải rất nhỏ. (Bảng 7).

 

    3.Công nghệ luyện xỉ titan  ở Việt Nam nên hoàn thiện theo hướng hiện đạị

3.1. Hiện tại đã có một số doanh nghiệp đầu tư công nghệ và thiết bị luyện xỉ titan thế hệ thứ nhất của Trung Quốc, nêncải tạo để áp dụng công nghệ luyện và thiết bị luyện hiện đại hơn, hiệu quả kinh tế hơn, đặc biệt phải an toàn môi trường:

          - Cải tạo từ lò điện hồ quang kiểu hở thành lò luyện  bán kín hoặc lò kín

          - Cải tạo hệ thống thu bụi để an toàn môi trường và tận thu được nhiệt khí lò, góp phần giảm chi phí điện năng

          - Dùng chất hoàn nguyên của Việt Nam có hàm lượng tro và lưu huỳnh thấp hơn than cốc của Trung Quốc để cải thiện chất lượng xỉ và giảm giá thành

          - Nghiên cứu công nghệ mới tiến tới loại bỏ chất kết dính nhựa đường- một tác nhân gây ô nhiễm môi trường

      - Đầu tư thêm hệ thống thiết bị điều khiển  lò hồ quang tự động  để giảm giá thành và cải thiện điều kiện làm việc của công nhân

                  3.2. Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Luyện kim màu Việt Nam
(VINANOMETAL) có khả năng:
- Giúp đỡ các nhà máy thực hiện công việc cải tạo hợp lý nêu trên theo hướng chi phí thấp, hiệu quả kinh tế cao.
-Tư vấn đầu tư công nghệ mới hiện đại(công nghệ và thiết bị Outotec)
-Thiết kế chế tạo trong nước những thiết bị quan trọng khác kết hợp với thiết bị hiện đại để được một nhà máy hiện đại phù hợp với hoàn cảnh Việt Nam. Điều đó sẽ giảm khá nhiều suất đầu tư thiết bị
- Chuyển giao công nghệ dùng than antraxit Việt Nam thay cho than cốc nhập ngoại
- Chuyển giao công nghệ dùng chất phụ gia khác thay cho nhựa đường với giá rẻ hơn nhựa đường và môi trường an toàn hơn
- Chuyển giao công nghệ nâng cao chất lượng xỉ lên mức tối đa thỏa mãn mọi nhu cầu của khách hàng nước ngoài
Hy vọng khách hàng có nhu cầu đến với công ty VINANOMETAL